Όλοι μας προετοιμαζόμαστε από μικροί για τον επιχειρησιακό στίβο, σπουδάζοντας, παρακολουθώντας σεμινάρια, μελετώντας επιχειρηματικά βιβλία, διευρύνοντας το γνωστικό μας πεδίο. Σωστά πράττουμε, δυστυχώς όμως χωρίς πάντα να αναλογιζόμαστε ότι τα συγκεκριμένα προσόντα που προσδοκούμε να αποκτήσουμε συχνά χαρακτηρίζονται από την αγορά εργασίας απλώς ως «τυπικά», «minimum» ή «standard». Στο σύγχρονο περιβάλλον των επιχειρήσεων, οι απαιτήσεις σε θέματα προσωπικών ικανοτήτων και χαρακτηριστικών προσωπικότητας είναι εκείνες που κάνουν τη διαφορά. Πολύ απλά, θα μπορούσαν να μετονομαστούν σε «ικανότητες απασχολησιμότητας». Εκείνος που τις καλλιεργεί και τις αναπτύσσει ξεχωρίζει, διαπρέπει και βλέπει την καριέρα του να εκτοξεύεται.

Ας ξεκινήσουμε, γνωρίζοντάς τις:
– Διανοητικές ικανότητες: Οι «διανοητικές ικανότητες», οι οποίες είναι απαραίτητες για την ιεραρχική μας εξέλιξη, είναι πρώτα από όλα η δυνατότητα λήψης αποφάσεων σε συνθήκες αβεβαιότητας, καθώς αυτή είναι και η εργασιακή καθημερινότητα πλέον. Δεύτερον, η επιχειρηματική σκέψη, δηλαδή το να «μπει κανείς στα παπούτσια» του εργοδότη του, αναζητώντας ευκαιρίες, νέες συμφωνίες, συνεργασίες, αύξηση κερδοφορίας ή μεριδίου. Για τον λόγο αυτόν ζητείται η ικανότητα ανάπτυξης στρατηγικών σχεδιασμών. Τι πρέπει να κάνετε για να αναπτύξετε τις τρεις παραπάνω ικανότητες; Χρησιμοποιήστε μοντέλα επιχειρησιακής έρευνας, ανάλυσης κόστους – ωφέλειας και ανάπτυξης στρατηγικών δομών.
– Ανθρώπινες ικανότητες: Ευρύτατο το φάσμα των «ανθρωπίνων ικανοτήτων». Πρωτίστως ζητούνται ικανότητες επικοινωνίας, γι’ αυτό και προτιμούνται οι εξωστρεφείς, ανοικτοί, προσαρμοστικοί και ευέλικτοι χαρακτήρες. Άρα αν είστε από τη φύση σας «συνεσταλμένος», δώστε μεγάλο βάρος στις διαπροσωπικές σας σχέσεις και συναναστραφείτε ακόμη και με ανθρώπους με τους οποίους θεωρείτε ότι «δεν ταιριάζετε». Απαραίτητες επίσης είναι οι ικανότητες ομαδικής εργασίας, όπως η συμμετοχή στο κοινό όραμα και σκοπό. Τι πρέπει να κάνετε γι’ αυτό; Ενσωματωθείτε απόλυτα και ακολουθήστε τους ιδιαίτερους ρυθμούς της ομάδας, αντί να προσπαθήσετε να τη φέρετε με την πρώτη «στα μέτρα σας». Στη συνέχεια, απαιτούνται ικανότητες χειρισμού συγκρούσεων και διαπραγματεύσεων, άρα υιοθετήστε την πρακτική του win-win κάθε φορά που μιλάτε (δηλαδή παραθέτοντας τα οφέλη του συνομιλητή σας), αναγνωρίστε τις ανάγκες των τρίτων και σεβαστείτε τη διαφορετικότητα των απόψεών τους. Σε διοικητικές θέσεις είναι απαραίτητες οι ικανότητες ηγεσίας και παρακίνησης. Η ικανότητα αυτoανάπτυξης είναι η επόμενη, καθώς πλέον επιλέγονται μόνο τα άτομα που επενδύουν στην εξέλιξη των γνώσεών τους.
– Τεχνικές ικανότητες: Ελάχιστη απαίτηση πρόσληψης πλέον είναι η χρήση Η/Υ, άρα αποκτήστε και πιστοποιήστε τις γνώσεις σας. Φυσικά κάντε το ίδιο και για τις ξένες γλώσσες. Σίγουρα αυτά δεν χρειαζόταν να διαβάσετε το συγκεκριμένο άρθρο για να τα σκεφθείτε. Εκείνο που είναι όμως απαραίτητο για την καριέρα σας είναι το να διδαχθείτε μοντέλα διαχείρισης χρόνου και άγχους, καθώς και χρήσης τεχνικών προγραμματισμού και οργάνωσης, μια και στις ίδιες Χ εργάσιμες ώρες της ημέρας θα πρέπει να μπορείτε να χωρέσετε ολοένα και περισσότερες υποχρεώσεις.
– Χαρακτηριστικά προσωπικότητας: Oι απαιτήσεις των εταιριών αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των στελεχών τους ξεκινούν και καταλήγουν σε άτομα που προσανατολίζονται στην επίτευξη στόχων, καθώς (στο τέλος της ημέρας) αυτό που μετρά είναι το αποτέλεσμα! Ενδιαφερθείτε, λοιπόν, για τα εταιρικά αποτελέσματα, ζητήστε να πληροφορηθείτε για τη σχέση κόστους – ωφέλειας κάθε δραστηριότητας στο τμήμα σας, αντλήστε και κρατήστε τα αριθμητικά στοιχεία, κοινοποιήστε σε όλους τους συναδέλφους σας τους μάκρο- και βραχυπρόθεσμους στόχους του τμήματός σας. Επόμενο χαρακτηριστικό είναι η ανάληψη ευθυνών και όχι φυσικά όταν τα πράγματα πηγαίνουν «καλά», αλλά σε δύσκολους καιρούς. Τι πρέπει να κάνετε; Βάζετε παντού την υπογραφή σας, υποστηρίξτε την άποψή σας με επιχειρήματα και τεκμηριώστε με στοιχεία. Οι επιχειρήσεις ακόμη ζητούν πρωτοβουλία, ανεξάρτητη σκέψη, φιλοδοξία, προσωπικότητα, ευελιξία, αντοχή, δυναμισμό, αυτοπεποίθηση, εντιμότητα, ψυχραιμία, αύρα / μαγνητισμό.

Ίσως η πρώτη μας σκέψη διαβάζοντας τα παραπάνω να ήταν ότι οι επιχειρήσεις πλέον ζητούν τον «superman» ως στέλεχος και όχι έναν κοινό θνητό, όπως εμείς! Ίσως και να αποθαρρυνθήκαμε λιγάκι, σκεπτόμενοι τους τομείς στους οποίους σήμερα πιθανόν να υστερούμε. Η λέξη κλειδί (όπως φαντάζεστε) ήταν το «σήμερα». Όπως «σήμερα» είμαστε λίγο καλύτεροι, σοφότεροι και πιο πεπειραμένοι από «εχθές», έτσι και «αύριο» μπορούμε να προχωρήσουμε ακόμη παραπέρα.

Τι μπορείτε να κάνετε, όμως, από «αύριο»;

– Κατ’ αρχήν να είστε περήφανοι για τον εαυτό σας: Σκεφθείτε τι κατορθώσατε μέχρι σήμερα, θυμηθείτε πόσο κόπο καταβάλλατε γι’ αυτό, ποιες αντιξοότητες αντιμετωπίσατε και ποια εμπόδια παραμερίσατε για να φτάσετε να είστε μια τόσο μοναδική οντότητα σε έναν τόσο τεράστιο κόσμο! Τώρα κρατήστε αυτές τις μνήμες της ζωής σας σαν πολύτιμο θησαυρό και στηριχθείτε πάνω τους…
– Δεύτερον, πιστέψτε ότι μπορείτε να τα καταφέρετε: Δείτε τον εαυτό σας σαν έναν πρωταθλητή. Δηλαδή; Αναλογιστείτε ότι ουσιαστικά δεν ανταγωνίζεστε με κανέναν άλλον. Προσπαθείτε απλώς κάθε φορά να τρέξετε λίγο πιο γρήγορα και να φτάσετε λίγο πιο μακριά. Κάντε αυτό που αγαπάτε και σας βγαίνει αβίαστα, στηριχθείτε στις προσωπικές σας αξίες και θα φέρετε τον στόχο σας λίγο πιο κοντά…
– Και, τρίτον, ξεκινήστε: Μια παλιά κινεζική παροιμία λέει ότι «ακόμη και το πιο μεγάλο ταξίδι αρχίζει με το πρώτο βήμα».