Στην εποχή της κρίσης, πόσο μπορεί να κρύβεται κάποιος πίσω από τον «κακό εργοδότη»;

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Εργασίας ΓΣΕΕ, σε έρευνα που δημοσιεύει η εφημερίδα «Τα Νέα», ένας στους τρεις εργαζόμενους αμείβεται με 300 ευρώ μηνιαίως (440 ευρώ μεικτά) μέσα από νέα σχήματα εργοδοσίας: ευέλικτη απασχόληση, μερική απασχόληση, μειωμένο ωράριο, ενοικίαση εργαζομένων). Θα μπορούσε να συμπεράνει κάποιος ότι οι μικρότερες αποδοχές σημαίνουν και λιγότερες ώρες απασχόλησης. Δεν είναι πάντα έτσι.
Είχαμε συνηθίσει την απλή εξίσωση, μέσω της οποίας υπολογίζεται ο μισθός ενός εργαζομένου: ώρες εργασίας, όγκος δουλειάς, ευθύνη, προσόντα, σπουδές, εξειδίκευση. Ο μισθός θα προέκυπτε με σεβασμό στις συμβάσεις εργασίας ανά κλάδο. Σήμερα, η κατάσταση είναι τελείως διαφορετική. Η αγορά εργασίας πάλλεται από τις απαιτήσεις της Τρόικας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και την επιλεκτική ευθύνη των εργοδοτών. Η δύναμη είναι στα χέρια του.  Πριν μερικά χρόνια, στέλεχος σε μεγάλη εταιρεία με μισθό 1200 ευρώ (14 μισθοί),  δέχτηκε μείωση μισθού κατά 500 ευρώ με την εγγύηση της τετραήμερης απασχόλησης. Εννοείται πως σε 4 μέρες δεν θα προλάβαινε να κάνει όσα ήταν υποχρέωσή της (ηθική κυρίως) να κάνει. Τα χρήματα μειώθηκαν κατά πολύ, η ευθύνη και ο όγκος δουλειάς παρέμεινε ο ίδιος. Σ’ αυτήν την εξίσωση, κάτι είχε πάει στραβά. Είναι πολλά αυτά τα παραδείγματα, τα γνωρίζουμε όλοι: να αλλάζει μονομερώς η εξίσωση και να είναι πάντα υπερβολικά διαθέσιμος ο εργαζόμενος, στις ώρες και ημέρες που απαιτεί ο εργοδότης.
Μια νέα γενιά, οι Millenials, εκείνοι που γεννήθηκαν στις δυο τελευταίες δεκαετίες του περασμένου αιώνα, βλέπουν τη γενιά των γονιών τους, είτε να λυγίζει υπό το βάρος της ανεργίας, είτε να είναι εκείνη που αποφασίζει την τύχη της αγοράς εργασίας, ως εργοδοτική τάξη. Η Generation Y ή Millenials, άνθρωποι που μεγάλωσαν στην έκρηξη της τεχνολογίας, στην εύκολη πρόσβαση στη γνώση, στη μόρφωση και στην κατάρτιση, βρίσκονται τώρα αντιμέτωποι με την ευέλικτη εργασία. Τα πτυχία δεν αρκούν ενώ η εξειδίκευση επιβάλλεται.
Προσωπικά, ξεκίνησα να δουλεύω σε μια εποχή που η χώρα κάλπαζε ηρωικά. Προοπτικές, δυνατότητα επιλογής της δουλειάς και υποσχέσεις για εξέλιξη. Στην παραπάνω εξίσωση που ανέφερα, πρώτα δεσμευόταν ο εργοδότης ότι θα μου παρέχει όσα ζητούσα κι έπειτα κλήθηκα να αποδείξω το δικό μου μέρος της εξίσωσης:  τον όγκο εργασίας που είχα συμφωνήσει να φέρω σε πέρας, στις ώρες για τις οποίες είχα συμφωνήσει να εργάζομαι και σε σχέση πάντα με τις δυνατότητες, την υπευθυνότητα και την αξία μου, τα προσόντα, δηλαδή, για τα οποία με είχε προσλάβει. Σήμερα, γνωρίζουμε ότι τα πράγματα είναι αλλιώς. Καθένας το βίωσε με τον δικό του τρόπο: απόλυση, παραίτηση, σπαστό ωράριο, υποχωρήσεις.
Η σχέση προσφοράς και ζήτησης εργασίας είναι δεδομένο ότι έχει διαρραγεί. Τουλάχιστον όπως την γνωρίζαμε. Δυστυχώς, τα οργανογράμματα πάνε περίπατο, οι άνθρωποι- ορχήστρες προτιμώνται, τα job descriptions ξεχειλώνουν για να χωρέσουν –περίπου- τα πάντα. Οι αυθαίρετες απολύσεις, η μη πληρωμή, η μη καταβολή των ασφαλιστικών οφειλών αποτελούν τραγική καθημερινότητα.
Είναι όμως όλες οι επιχειρήσεις έτσι; Κρύβονται όλοι οι επιχειρηματίες πίσω από την κρίση για να μην πληρώνουν, να μην επιβραβεύουν, να μην επιμορφώνουν το προσωπικό τους; Μήπως κάποιες φορές ο νέος εργαζόμενος κρύβεται πίσω από το αφοριστικό «όλοι μας εκμεταλλεύονται»;  Όσο κι αν, όπως λένε οι  έρευνες, οι Millenials προτιμούν να ξεκινήσουν τη δική τους δουλειά αντί να δουλεύουν για κάποιον άλλο, να έχουν ευέλικτο ωράριο και να κάνουν δουλειές που δίνουν νόημα στη ζωή τους, δεν μπορούμε όλοι να γίνουμε Kevin Systrom του Instagram, Mark Zuckerberg του Facebook και David Karp του Tumblr.
Το μερίδιο της προσωπικής ευθύνης δεν πρέπει να το θεωρείτε αμελητέο. Υπάρχει μια νέα συνθήκη, στην οποία οφείλουμε να προσαρμοστούμε, η οποία ωστόσο είναι παλιά: η καλή διάθεση που μπορούμε να επιδείξουμε, η εμπιστοσύνη που απαιτείται να εμπνεύσουμε, η ικανότητα -να φέρουμε σε πέρας αυτό που θα μας ζητηθεί-  που πρέπει να αποδείξουμε. Πέρα από τα βιογραφικά σημειώματα και την εμπειρία, η διάθεση να κατακτήσεις το όνειρό σου θα αποτελέσει το μεγαλύτερο προσόν.  «Μπορώ ή μπορώ να μάθω πώς γίνεται». Η συνθήκη αυτή είναι παλιά: οι baby boomers, η generation X ξεκίνησαν να δουλεύουν κάπως έτσι. Ρωτήστε τον μπαμπά σας.

Δημήτρης Παπαδόπουλος, εξωτ. συνεργάτης kariera.gr, pr@kariera.gr

Αφήστε το σχόλιό σας…