Μια νέα μορφή εργασίας έχει αρχίσει να εδραιώνεται παγκοσμίως. Η gig οικονομία ήρθε να καλύψει κενά στο υπάρχον μοντέλο απασχόλησης ή προκύπτει ως λογικό αποτέλεσμα της ψηφιακής εποχής;

Γράφει ο Γιάννης Μπερέτσος

Είναι λογικό να μην είμαστε όλοι εξοικειωμένοι με την ορολογία gig economy, σίγουρα όμως όλοι γνωρίζουμε τι είναι ένας freelancer ή ένας on-call συνεργάτης. Μιλάμε για αυτούς που βλέπουμε να κυκλοφορούν στους διαδρόμους των εταιρειών συγκεκριμένες ώρες της ημέρας με μια ζηλευτή ελευθερία. Δεν μπορείς να πεις ότι είναι εργαζόμενοι ακριβώς γιατί έχει ένα άλλο coolness η σχέση τους με την εταιρεία και δεν τους αγγίζει ένα αποστειρωμένο ωράριο εργασίας. Η συνεργασία τους καθορίζεται κυρίως από τις ανάγκες ενός συγκεκριμένου project - με περιορισμένη χρονική διάρκεια και όγκο εργασιών - ενώ ακόμα και αν γίνει πιο τακτική δεν παύει να διατηρεί την ευέλικτη μορφή της.

Αυτή η μορφή συνεργασίας, που ίσως σε κάποιους να προκαλεί μια οικονομική αστάθεια ή εργασιακή ανασφάλεια, έχει “καλλωπιστεί” με νέες τεχνολογίες και μας παρουσιάζεται ως ένα νέο μοντέλο οικονομίας, πιο ελεύθερης και ελαστικής. Την gig οικονομία, μια οικονομία όπου το μόνο που χρειάζεσαι (στις περισσότερες των περιπτώσεων) για να συμμετάσχεις, είναι ο  υπολογιστής σου.

Ποιοι συμμετέχουν στην gig οικονομία;

Σκεφτείτε έναν γραφίστα που δουλεύει από το σπίτι του και συνεργάζεται με τους πελάτες του μέσα από online πλατφόρμα αλλά και έναν ιδιωτικό υπάλληλο που παράλληλα μισθώνει το διαμέρισμα του στην πλατφόρμα Airbnb, αυτοί είναι από τα κυριότερα μέλη της gig οικονομίας.

Οι freelancers έχουν δει πλέον τη ζωή τους να γίνεται πιο εύκολη με την αύξηση των gig platforms. Η κύρια πηγή εισοδήματός τους προέρχεται από εκεί και ως φυσικό επακόλουθο το 60% αυτών «κινείται» online για να βρει νέες συνεργασίες. Ειδικά σε αναδυόμενες οικονομίες, παρατηρείται μια αύξηση στη χρήση των gig platforms που αγγίζει μέχρι και το 30%. 

Από τα παραπάνω καταλαβαίνουμε ότι αν είσαι freelancer και έχεις πλέον και την τεχνολογία με το μέρος σου, δεν ακολουθείς εύκολα αυστηρό ωράριο γραφείου, κάτι που αντικατοπτρίζεται αρκετά έντονα από το 76% των gig workers που δύσκολα σκέφτονται την εργασιακή τους ρουτίνα αλλιώς.

Πραγματικό ενδιαφέρον όμως παρουσιάζουν και οι εργαζόμενοι που κερδίζουν extra εισόδημα μέσω της gig κοινότητας, εισόδημα που πολλές φορές προστίθεται στον μηνιαίο κουμπαρά με αρκετά μεγάλη ευκολία. Μάλιστα, σε αρκετούς είναι τόσο θελκτική η συγκεκριμένη μορφή εργασίας που είναι διατεθειμένοι να αλλάξουν συνολικά κατεύθυνση προς την gig οικονομία.

Όσον αφορά τις εταιρείες, βιώνουν αρκετές αλλαγές και προσπαθούν να εναρμονιστούν με τα νέα δεδομένα. Ήδη το 40% εξ αυτών πιστεύει ότι στο άμεσο μέλλον το κύριο ανθρώπινο κεφάλαιο τους θα είναι gig workers. Ενώ δεν είναι λίγες αυτές που δοκιμάζουν την «απομακρυσμένη εργασία» με τους εργαζομένους τους σαν ένα πρώτο τεστ, με θετικά αποτέλεσμα στην εξοικονόμηση λειτουργικού κόστους.

Ας μη γελιόμαστε το έχουμε δει να έρχεται, θες λόγω της ραγδαίας αύξησης της τεχνολογίας που έχει δημιουργήσει έναν απέραντο «ψηφιακά συνδεδεμένο» κόσμο, ως απόρροια της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα - αλλά και παγκοσμίως ή ακόμα και ως αποτέλεσμα της δίψας των νέων γενιών για ελευθερία - αυτονομία και ευελιξία στη ζωή τους, η gig economy είναι εδώ και θα είναι για πολύ ακόμη. Οφείλουμε να προσαρμοστούμε καθώς όπως λέει και ο Δαρβίνος «δεν επιβιώνει ο πιο δυνατός ούτε ο πιο έξυπνος, αλλά αυτός που προσαρμόζεται καλύτερα στις αλλαγές».

Φωτογραφία από Matthias Zeitler από το Pixabay