Προγράμματα ευζωίας. Αυτά είναι τα wellness programs που τα τελευταία χρόνια επιχειρούν να μπουν δυναμικά και στα ελληνικά εργασιακά, χωρίς όμως... σαρωτικές νίκες στο πεδίο.

Γράφει ο Αντώνης Ρηγόπουλος

Ας ξεκινήσουμε με τους ορισμούς. Ως πρόγραμμα ευζωίας μπορεί να χαρακτηριστεί οτιδήποτε ξεπερνάει τις συμβατικές εργοδοτικές υποχρεώσεις και έχει ως στόχο να ενισχύσει τους εργαζόμενους σε ψυχολογικό, αλλά και σωματικό επίπεδο.

Αυτά θα μπορούσαν να είναι η παροχή υπηρεσιών υγείας (εταιρικός γιατρός), υπηρεσιών μασάζ ή γιόγκα, η ψυχολογική υποστήριξη, παροχή γευμάτων ή τουλάχιστον snacks και χυμών, δωρεάν προγράμματα διακοπής καπνίσματος.

Κάποιες φορές τα προγράμματα ευζωίας φτάνουν μέχρι και τη διοργάνωση ομαδικών εκδρομών για τους εργαζομένους. Θυμάστε τη σκηνή στην ταινία «Η κόρη μου η σοσιαλίστρια» που οι εργάτες πάνε εκδρομή με τη βιομηχανοπούλα; Ε, κάτι τέτοιο, αλλά -ευχόμαστε- λιγότερο γραφικό.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, δεν θα πρέπει να υπάρχει σύγχυση μεταξύ προγραμμάτων ευζωίας και της διασφάλισης ασφαλών και αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας.  Οι τελευταίες άλλωστε δεν αποτελούν «παροχή», αλλά την ελάχιστη εργοδοτική υποχρέωση προς τους εργαζόμενους.

Wellness στο εσωτερικό...

Όπως μπορεί κανείς να φανταστεί τα προγράμματα ευζωίας δεν έχουν «κατακτήσει» την ελληνική αγορά εργασίας. Παρ’ όλα αυτά δεν είναι λίγες οι επιχειρήσεις που κατανοούν ότι –εφόσον τηρείται η εργασιακή νομοθεσία, οι μισθολογικές απολαβές είναι αξιοπρεπείς και οι συνθήκες εργασίας καλές– η παραγωγικότητα των εργαζομένων, μπορεί να ενισχυθεί περισσότερο και με άλλους τρόπους.

Κάποιες εταιρείες επιλέγουν να παρέχουν προγράμματα μασάζ γεγονός που έχει και αρκετά άμεσες θετικές επιπτώσεις στη διάθεση των εργαζομένων. Για παράδειγμα, η Cosmote παρείχε υπηρεσίες μασάζ σε 1.200 εργαζομένους της σε έξι σημεία σε όλη την Αθήνα, ενώ η Media Saturn Group παρείχε αντίστοιχες υπηρεσίες σε 640 εργαζόμενους σε τρεις πόλεις σε όλη τη χώρα.

Από την άλλη πλευρά δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις εταιρειών που παρέχουν στους εργαζόμενούς τους εταιρικό γιατρό, όπως η CCC, μια από τις μεγαλύτερες κατασκευαστικές εταιρείες του κόσμου, που εδρεύει στην Αθήνα.

Ειδικό Health and Wellness Center λειτουργεί στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος, Deree College, το οποίο μάλιστα έχει την ιδιαιτερότητα ότι απευθύνεται από κοινού τόσο στους σπουδαστές του Κολλεγίου, όσο και στους περίπου 500 εργαζόμενους, προσφέροντας εξατομικευμένες μεθόδους καλλιέργειας ενός πιο υγιούς τρόπου ζωής διατροφικά, σωματικά και ψυχολογικά.

...και στο εξωτερικό

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η ελληνική αγορά εργασίας δε θα μπορούσε να συγκριθεί με την αντίστοιχη αμερικανική στο πεδίο αυτού του είδους των παροχών.

Η ύπαρξη γυμναστηρίων εντός των χώρων εργασίας, ελεύθερος χρόνος για γιόγκα, αλλά και για μεσημεριανό ύπνο, δωρεάν γεύματα και snacks, κάλυψη εξόδων μεταφοράς με τα ΜΜΜ, εκδρομές για πεζοπορία και άλλα αθλήματα, ακόμη και διαγωνισμοί υγιεινής διατροφής και fitness με τη χρήση των αντίστοιχων applications, μπορεί να μην είναι ο κανόνας, αλλά είναι σίγουρα πολύ διαδεδομένα στις αμερικανικές εταιρείες.

Το αν όλα αυτά βέβαια «παρέχονται» τελικά σε βάρος των μισθολογικών απολαβών των εργαζομένων, είναι ένα διαφορετικό -αν και εξαιρετικά ενδιαφέρον- ερώτημα.

Γιατί «αργούμε» τόσο;

Η  άμεση σύγκριση της ευρωπαϊκής (και ειδικά της ελληνικής) αγοράς εργασίας με εκείνη των ΗΠΑ ίσως να είναι πάντως και κάπως «άδικη», αφού πρόκειται για αγορές με θεμελιώδεις διαφορές.

Η ασφάλιση των εργαζομένων σε δημόσιους ασφαλιστικούς οργανισμούς ώστε να μπορούν να έχουν πρόσβαση στην κατάκτηση της δημόσιας, καθολικής και δωρεάν υγείας που ισχύει υποχρεωτικά στην Ελλάδα, δεν ταυτίζεται με τον τρόπο ασφάλισης στις ΗΠΑ όπου το συντριπτικό ποσοστό των εργαζομένων ασφαλίζεται σε ιδιωτικές εταιρείες μέσω των εργοδοτών τους.

Όπως αναφέρεται σε σχετική έρευνα των Katherine Baicker, David Cutler, and Zirui Song «το γεγονός ότι περισσότερο από το 60% των Αμερικανών ασφαλίζεται ιδιωτικά, καθώς το ότι πολλοί εργαζόμενοι ξοδεύουν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους στη δουλειά καθιστά τον εργασιακό χώρο ως φυσικό χώρο για επενδύσεις στην υγεία. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους οι εργοδότες μπορούν να επωφεληθούν από επενδύσεις στην ευεξία των εργαζομένων. Πρώτον, τα προγράμματα αυτά θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μείωση των δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη και συνεπώς σε ασφάλιστρα ασφάλισης υγείας. Δεύτερον, οι πιο υγιείς εργαζόμενοι μπορεί να είναι πιο παραγωγικοί και να χάσουν λιγότερες ημέρες εργασίας. Αυτά τα οφέλη μπορούν να ωφελήσουν εν μέρει και τον εργοδότη (π.χ.: μέσω της βελτιωμένης ικανότητας προσέλκυσης εργαζομένων)».

Οι αυξημένες εταιρικές παροχές και τα προγράμματα ευζωίας λοιπόν φαίνεται σε μια πρώτη ανάγνωση πως αναπτύσσονται περισσότερο σε ασταθέστερα και ακριβότερα ασφαλιστικά περιβάλλοντα, ωστόσο αυτό σε καμία περίπτωση δεν εμποδίζει τις εταιρείες που θέλουν, να παρέχουν αυξημένες υπηρεσίες στους εργαζομένους τους, ανεξαρτήτως της ασφαλιστικής νομοθεσίας.

photo credits: Technogym