Τα περισσότερα από τα πρότυπα συμπεριφοράς μας σταθεροποιούνται μέχρι την ηλικία των 20 ετών και εξελίσσονται ραγδαία μετά τα 25 μας χρόνια. Μπορούμε να γίνουμε πιο εύπλαστοι άραγε, αν αυτό χρειάζεται;

«Στους περισσότερους από εμάς, μέχρι την ηλικία των τριάντα, ο χαρακτήρας έχει διαμορφωθεί, έχει δέσει σαν σοφάς και δεν πρόκειται να μαλακώσει ξανά», υποστήριζε το 1890 ο διάσημος ψυχολόγος του Harvard, William James, στο βιβλίο του «ThePrinciplesofPsychology», και θεωρείται φυσικά ότι τότε ήταν η πρώτη φορά που η σύγχρονη ψυχολογία εισήγαγε την ιδέα ότι η προσωπικότητα ενός ατόμου σταθεροποιείται έπειτα από κάποια ηλικία.
Πάνω από έναν αιώνα μετά από τη διατύπωση αυτής της άποψης γνωρίζουμε ότι, δυστυχώς, το μυαλό μας αρχίζει να σταθεροποιείται από την ηλικία των 25 ετών, αλλά, ευτυχώς, η αλλαγή είναι ακόμα δυνατή. Το κλειδί είναι η δημιουργία συνεχώς νέων δρόμων έτσι ώστε να «σπάσουν» τα υπάρχοντα μοτίβα του εγκεφάλου. «Όταν ο εγκέφαλος μας είναι νέος και ακόμα δεν έχει σχηματιστεί καλά, διαθέτει μεγάλη ευελιξία και πλαστικότητα, κάτι το οποίο δικαιολογεί και το γιατί τα μικρά παιδιά μαθαίνουν τόσο γρήγορα», λέει η Deborah Ancona, καθηγήτρια Διοίκησης και Διαχείρισης Ερευνών στο MIT.
«Αποδεικνύεται ότι εμείς οι άνθρωποι αναπτύσσουμε νευρικές οδούς τις οποίες όσα περισσότερα χρόνια χρησιμοποιούμε, τόσο πιο βαθιά ριζώνουν στα βαθύτερα τμήματα του εγκεφάλου μας», γράφει η Tara Swart, λέκτορας στο MIT.
Σε μια πρόσφατη διάλεξη που έδωσαν οι Ancona και Swart στα ανώτερα διευθυντικά στελέχη εταιριών, συζήτησαν για τους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι μπορούν να διατηρήσουν το μυαλό τους ευέλικτο και να γίνουν καλύτεροι επαγγελματίες. Παρακάτω παρουσιάζονται οι τεχνικές που απαιτούνται για τη δημιουργία νέων συνδέσεων μεταξύ των νευρώνων και πώς αυτές επιτυγχάνονται.

Εστιασμένη Προσοχή
«Αν θέλετε να κρατηθεί το μυαλό σας σε εγρήγορση, πρέπει να «ακονίσετε» τα τμήματα του εγκεφάλου σας που χρησιμοποιείτε λιγότερο συχνά», λέει η Swart. Αυτή η νέα εξάσκηση είναι τόσο δύσκολη που αρχικά θα πρέπει να αισθάνεστε τόσο ψυχικά, όσο και σωματικά εξαντλημένοι επειδή θα αναγκάζετε το μυαλό σας να δουλέψει με τρόπους  με τους οποίους δεν είναι συνηθισμένο. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να αναπτυχθούν νέοι νευρώνες, αρκετά ισχυροί ώστε να μπορούν να συνδεθούν με τους υπάρχοντες, σχηματίζοντας νέα μονοπάτια.
Για εκείνους που θέλουν να διεγείρουν τον εγκέφαλο τους, η Swart συνιστά την εκμάθηση μιας νέας γλώσσας ή μουσικού οργάνου. Ή και οποιαδήποτε ενέργεια  απαιτεί συνειδητή επεξεργασία των δεδομένων, συνειδητή λήψη αποφάσεων, επίλυση σύνθετων προβλημάτων, απομνημόνευση περίπλοκων εννοιών. Ο σχεδιασμός, η στρατηγική και οι ενέργειες που προκαλούν και ρυθμίζουν τα συναισθήματά μας και τη διοχέτευση της ενέργειας αυτών, είναι σε θέση να εξασκούν και τον αυτοέλεγχο μας όπως και τη δύναμη της θέλησης.

Σκόπιμη επανάληψη και πρακτική εξάσκηση
Είναι αδύνατο να θυμόμαστε μια νέα γλώσσα ή ένα μουσικό όργανο αν δεν ασχοληθούμε μαζί τους και δεν εξασκηθούμε πάνω σε αυτά. «Τα νέα μονοπάτια του εγκεφάλου που δημιουργούνται από τη σύνδεση των νέων νευρώνων με τους ήδη υπάρχοντες είναι τόσο “εύθραυστα”, δηλώνει η Swart, «που μόνο μέσω της επανάληψης και της πρακτικής εξάσκησης μπορούν να καθιερωθούν».
Η Swart γράφει στο βιβλίο της «Νευροεπιστήμη»: «Ανάλογα με την πολυπλοκότητα της δραστηριότητας απαιτούνται 144 ημέρες ή ακόμα και τρεις μήνες για τη δημιουργία ενός νέου εγκεφαλικού χάρτη -ίσης πολυπλοκότητας με τον παλιό- ο οποίος θα δημιουργηθεί στον κινητικό φλοιό του εγκεφάλου. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου δε, τα κίνητρα, η δύναμη της θέλησης και ο αυτοέλεγχος είναι αναγκαία για την επίτευξη του στόχου μας».

Το σωστό περιβάλλον
Χωρίς το σωστό περιβάλλον, το μυαλό μας δεν θα είναι σε θέση να επικεντρωθεί σε αυτό που είναι αναγκαίο να κάνει για να επιτευχθεί η αλλαγή, μέσω της δημιουργίας νέων νευρώνων. Αντ ‘αυτού, ο εγκέφαλός μας θα κολλήσει σε μια κατάσταση επιβίωσης, πράγμα που σημαίνει ότι θα επιλέγει να ταξιδεύει κατά μήκος των μονοπατιών με τα οποία είναι ήδη εξοικειωμένος, ελαχιστοποιώντας έτσι τον κίνδυνο να έρθει σε επαφή με καινούριες συνήθειες.
«Η ανάγκη του εγκεφάλου για επιβίωση τον οδηγεί στο να εστιάζει την προσοχή τους στις πηγές κινδύνου και να προσπαθεί να προβλέψει πού θα εμφανιστεί η επόμενη απειλή, έτσι ώστε να την αποφύγει», επισημαίνει η Swart. 
“Και φυσικά, το πιο σημαντικό κομμάτι του περιβάλλοντός μας είναι οι άλλοι άνθρωποι και η σχέση μας μαζί τους.”
Για να έχουμε την ενέργεια να κρατήσουμε το μυαλό μας ευέλικτο και σε εγρήγορση,  πρέπει και η σωματική μας υγεία να είναι σε καλή κατάσταση, δεδομένου μάλιστα ότι το μυαλό μας απορροφά ένα τεράστιο ποσό θρεπτικών συστατικών του σώματός μας. Η ενυδάτωση, οι θρεπτικές ουσίες και η ξεκούραση που χρειαζόμαστε είναι ακόμα πιο σημαντικά, καθώς ο εγκέφαλός μας μαθαίνει, απορρίπτει και ξανά, εκ νέου, αφομοιώνει πρότυπα συμπεριφοράς.

Copyright: Victor Brave, www.shutterstock.com

Μία Κόλλια, εξωτ. συνεργάτης kariera.gr, pr@kariera.gr

Παρακαλούμε διατηρήστε τα σχόλια σας ευγενικά, πολιτισμένα και ουσιώδη. Σχόλια που το περιεχόμενό τους δεν συμμορφώνεται με αυτούς τους όρους, είναι υβριστικά ή προσβλητικά, θα διαγράφονται. Σας ευχαριστούμε εκ των προτέρων που τηρείτε την πολιτική εύρυθμης λειτουργίας και διαλόγου της σελίδας μας.

Αφήστε το σχόλιό σας…