Για όσους δεν γνωρίζουν την παραπάνω λατινική φράση, ιδού και η εξήγησή της:

“Η φράση “Verba volant, scripta manent” όπου στην ελληνική γλώσσα αποδίδεται ως “τα λόγια πετούν, τα γραπτά μένουν”, είναι λατινική παροιμία που συμβουλεύει την αξία που έχει ένα γραπτό κείμενο που δεν μπορεί ν΄ αμφισβητηθεί έναντι του προφορικού λόγου που μπορεί αντίθετα, ακόμα και να ανακληθεί ή να διαψευστεί ως μηδέποτε γενόμενος. Συνηθέστερη σύγχρονη χρήση αυτής της φράσης είναι περιοριστικά το δεύτερο μέρος scripta manent, όπου εξυπακούεται το πρώτο”.

Ας μείνουμε λίγο στο “τα γραπτά μένουν”, θίγοντας υπό νέα οπτική την ψηφιακή συμπεριφορά που έχουμε όλοι ως χρήστες και ποια προτείνεται να έχουμε. Από τότε που έννοιες και πλατφόρμες όπως τα Social Media, το Facebook, το LinkedIn, το Twitter, τα blogs, μπήκαν στη ζωή μας, καλούμαστε να αποκτήσουμε ψηφιακή συμπεριφορά, να κρινόμαστε για αυτή και να αποτελούμε παράδειγμα προς μίμηση ή αποφυγή. Υπάρχουν τελικά κανόνες συμπεριφοράς; Υπάρχουν πρέπουσες πολιτικές ή απόλυτη ελευθερία λόγου και έκφρασης; Ασφαλώς και υπάρχει ελευθερία λόγου και έκφρασης σε όλα τα μέσα επικοινωνίας, γραπτά και προφορικά, αλλά όπως σε όλα τα περιβάλλοντα (ψηφιακά και μη), χώρες, λαούς και κοινότητες, υπάρχει και κάτι που λέγεται “συνέπειες”.

Ας δούμε όμως λίγο πιο πρακτικά τη διαφορά των παραπάνω, πλατφόρμες και μέσα επικοινωνίας, χρησιμοποιώντας σαν παράδειγμα αυτά, μιας και είναι τα πλέον γνωστά και δημοφιλή. Το Facebook είναι Μέσο Κοινωνικής Δικτύωσης, το LinkedIn είναι Μέσο Επαγγελματικής Δικτύωσης, το Twitter είναι Μέσο Διατύπωσης και Διαμόρφωσης Άποψης (λειτουργεί και ως micro-blogging) και τα blogs μπορούμε να τα αναφέρουμε ως Ψηφιακά Ημερολόγια. Η διαφορά τους εμφανής και μόνο από την ερμηνεία τους. Όπως λοιπόν καλούμαστε να έχουμε διαφορετική συμπεριφορά και να προσαρμοζόμαστε ανάλογα με την κουλτούρα που “προστάζει” κάθε χώρος (γραφείο, σπίτι, εκκλησία, κτλ.), έτσι και σε αυτήν την ψηφιακή κοινωνία οφείλουμε να παρατηρούμε συνειδητά τις διαφορές που υποδεικνύει κάθε σύστημα και να ανταποκρινόμαστε με τον τρόπο που θα επιλέξουμε να αφήσουμε το αποτύπωμά μας.

Αν π.χ. θέλετε να τοποθετήσετε μια φωτογραφία σας σε ένα μέσο επαγγελματικής δικτύωσης, χρειάζεται να ανταποκρίνεται οπτικά στην εμφάνιση που θα είχατε αν πηγαίνατε σε μια συνέντευξη ή σε ένα σημαντικό επαγγελματικό ραντεβού (την προσωπογραφία σας με επαγγελματική ένδυση, όχι σε προσωπικές στιγμές). Όσον αφορά στο ζήτημα-serial όπου υπεύθυνοι επιλογής προσωπικού «βουτούν στα άδυτα» προσωπικών λογαριασμών Facebook για να αποκαλύψουν το δεύτερο εγώ σας να επιδίδεται σε εφηβικές στιγμές τρέλας και διασκέδασης… θα με βρείτε σύμφωνη. Μαζί σας και μαζί τους. Εκείνοι κάνουν τη δουλειά τους, κι εσείς είστε άνθρωποι και όχι robot. Εφόσον σε αυτό το μέσο κοινωνικής δικτύωσης επιλέγετε να εμφανίζεστε και να εκφράζεστε ελεύθερα, κάντε το. Απλά, επειδή η έκθεση απαιτεί και διπλωματία εξαιτίας της βαρύνουσας σημασίας της λέξης συνέπεια που αναφέραμε παραπάνω, φροντίστε να ενεργοποιήσετε ρυθμίσεις ασφαλείας που θα κρατήσουν τα επίμονα και αδιάκριτα μάτια μακριά. Συνηγορώ απόλυτα στην ελεύθερη έκφραση, μα με φειδώ (όλα απαιτούν μέτρο), διπλωματία και προσοχή. Κι όσον αφορά στις τελευταίες πλατφόρμες που παραδειγματικά ανέφερα, το Twitter και τα blogs, ας επανέλθω στο scripta manent. Προσοχή στο τι δηλώνετε, τι απόψεις καταγράφετε και πώς τις καταγράφετε και ποιους κρίνετε, γιατί θα κριθείτε. Μπορείτε πάντα να διαφωνήσετε και να επικρίνετε, να σχολιάσετε κοινώς αρνητικά, με πληθώρα εκφράσεων και λέξεων που απλόχερα μας παρέχει η ελληνική γλώσσα. Φροντίστε όμως να γίνει με τέτοιο τρόπο, ώστε να σας θυμούνται ως ευέλικτο, σοφό και διπλωματικό εκφραστή της άποψής σας – άλλωστε “η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει”.

Αν αυτό σας δυσκολεύει, ίσως να συλλογιστείτε ότι τα Social Media είναι χώρος που δεν σας ταιριάζει και να προτιμήσετε την ομηρική τακτική, όπου “ἔπεα πτερόεντα”(*).

(*) Ποιητική Ομηρική αρχαία έκφραση, βασισμένη στην αντίληψη ότι τα λόγια, όταν βγαίνουν από το στόμα μας, τα παίρνει ο αέρας και πετούν – άπαξ και κάτι είχε ειπωθεί, έφευγε από το στόμα, έβγαζε φτερά και πετούσε μακριά -, αντίστοιχη με τη σημερινή φράση “λόγια του αέρα”.

Έθελ Αγγελάτου, εξωτ. συνεργάτης kariera.gr, pr@kariera.gr

Αφήστε το σχόλιό σας…