Να εστιάζουμε μόνο σε ένα αντικείμενο για να γίνουμε «ειδικοί», ή πρέπει να απλώνουμε τις γνώσεις μας σε διάφορα πεδία; Ο Elon Musk, ένας από τους πιο επιτυχημένους και πολυσχιδείς ανθρώπους που υπήρξαν ποτέ, δίνει την απάντηση μέσα από το παράδειγμά του.

Είναι ο γνωστός ιδρυτής της SpaceX (http://www.spacex.com/),  της Tesla (https://www.tesla.com/), της Zip2 που εξαγοράστηκε από την Compaq (http://www.compaq.com), της Neuralink (https://www.neuralink.com/), και της SolarCity (http://www.solarcity.com/). Όπως επίσης και της X.com που συγχωνεύτηκε με μια άλλη εταιρεία και πήρε το γνωστό σε όλους όνομα της Paypal (https://www.paypal.com/). Δουλεύει δηλαδή ταυτοχρόνως στα πεδία της αεροδιαστημικής, της ενέργειας, των μεταφορών, του λογισμικού και της τεχνητής νοημοσύνης! Στα 46 του μόλις χρόνια, ο Elon Musk έχει πολλάκις καταρρίψει τον μύθο που ίσχυε κάποτε, ότι για να γίνεις καλός σε κάτι πρέπει να εστιάσεις αποκλειστικά σε αυτό. Κάνει ό,τι του αρέσει και το κάνει καλά. Χμ, όχι απλώς καλά, το κάνει όντας πρωτοπόρος σε επιτεύγματα που μέχρι πρότινος φαίνονταν επιστημονική φαντασία: ετοιμάζεται να φτιάξει ανθρώπινη αποικία στον Άρη, συνδέει τους εγκεφάλους μας με υπολογιστές, φτιάχνει ένα τεράστιο τούνελ στο οποίο τα αυτοκίνητα θα κινούνται συρρικνώνοντας τους χρόνους μεταφοράς. Πώς το καταφέρνει αυτό; Οι επιλογές του μέχρι σήμερα και οι πράξεις του μας δίνουν αρκετές απαντήσεις:

  • Επιλέγοντας διαφορετικά πεδία αυξάνει τη γνωστική του σφαίρα. Δεν μένει προσκολλημένος σε ένα και μόνο αντικείμενο, οπότε διευρύνει συνεχώς την οπτική του.
  • Χρησιμοποιεί τις τεχνολογίες και τις εμπειρίες από το ένα αντικείμενο στο άλλο. «Παντρεύει» δηλαδή διαφορετικούς κόσμους μεταξύ τους. Το ίδιο έχουν κάνει και πολλά ακόμα μεγάλα μυαλά της επιστήμης, π.χ. ο Μπέρτραντ Ράσελ που προσπάθησε (και τα κατάφερε) να ενώσει την φιλοσοφία με την επιστήμη της λογικής και τα μαθηματικά.
  • Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που δεν είναι specialists, αλλά expert-generalists, «γενικοί εμπειρογνώμονες» αν μπορούμε να το πούμε στα ελληνικά. Ένας τέτοιος είναι ο Musk. Εμμένει στα γενικά πλαίσια και στις κοινές αρχές που συνδέουν τα πεδία που του αρέσουν.
  • Αλλάζοντας ενασχολήσεις, αποφεύγει την κόπωση που μπορεί να προκληθεί από μια επαναλαμβανόμενη δουλειά. Όλοι μπορεί να το έχουμε βιώσει αυτό: κουραζόμαστε και τελματώνουμε πιο εύκολα όταν ασχολούμαστε συνεχώς με το ίδιο πράγμα.

 

  • Ο Musk διαβάζει. Διαβάζει πολύ. Και διαβάζει τα πάντα. Επιστημονική φαντασία, φιλοσοφία, προγραμματισμό, σχέδιο. Και ό,τι διαβάζει, ψάχνει τρόπους για να το εφαρμόσει στην επαγγελματική του καθημερινότητα.
  • Συνεργάζεται με τα σωστά άτομα. Για να πετύχεις το ακατόρθωτο, όπως είναι σχεδόν όλα τα project αυτού του οραματιστή, πρέπει να περνάς στην ομάδα σου σωστά το όραμά σου. Στην βιογραφία του από τον Ashlee Vance (https://www.amazon.com/Elon-Musk-SpaceX-Fantastic-Future/dp/0062301233), διαβάζουμε ότι ο Musk δεν βάζει deadlines, δεν λέει δηλαδή «Πρέπει να είναι αυτό έτοιμο μέχρι την Παρασκευή στις 14:00». Λέει: «Θα ήθελα να κάνουμε το ακατόρθωτο μέχρι την Παρασκευή στις 14:00. Μπορείς;».

 

Το παράδειγμα του Musk και πολλών ακόμα αντίστοιχων ανθρώπων γύρω μας, σηματοδοτεί μια νέα πραγματικότητα. Όλο και περισσότεροι επεκτείνουν τα όρια του επαγγέλματός τους, αποδεικνύοντας περίτρανα ότι όχι μόνο δεν υστερούν σε σχέση με τους «ειδήμονες του ενός πεδίου», αλλά γίνονται και πιο ευέλικτοι σε εποχές κρίσης. Πιο ανταγωνιστικοί. Πιο καινοτόμοι. Και βάζουν τις βάσεις για να πάνε πιο μακριά. Ακόμα κι όταν αυτό το «μακριά» είναι… (drum roll ακούγεται ως υπόκρουση) ο πλανήτης Άρης. Ρωτήστε και τον Musk.

 

Του Δημήτρη Φαλλιέρου