Στην εργασία μας, καθημερινά, ερχόμαστε αντιμέτωποι με πολλά είδη προβλημάτων και, δυστυχώς, δεν υπάρχει ένας ιδανικός κανόνας για τη λύση τους. Υπάρχει όμως μια σημαντική μέθοδος στην οποία μπορούμε να βασιστούμε: Οι δημιουργικοί άνθρωποι (και οι δημιουργικές ομάδες φυσικά) είναι εκείνοι που βρίσκουν πολλούς διαφορετικούς τρόπους για να περιγράψουν το πρόβλημα που πρέπει να επιλύσουν.

Οι πιο κλασικές ιστορίες καινοτομιών και ανακαλύψεων αφορούν τη διάθεση και την ικανότητα κάποιου να λύσει ένα πρόβλημα. Ο Πάμπλο Πικάσο και ο Ζορζ Μπρακ ανέπτυξαν τον κυβισμό, μία τεχνική που περιλαμβάνει διαφορετικές οπτικές μίας σκηνής στον ίδιο πίνακα. Ο Τζέιμς Ντάισον βρήκε τον τρόπο να προσαρμόσει έτσι τον βιομηχανικό κυκλώνα, ώστε να αφαιρέσει τη σακούλα από μια ηλεκτρική σκούπα.

Οι σύντομες αυτές περιγραφές εστιάζουν πρωτίστως στην καινοτόμο λύση. Το πρόβλημα που λύνουν είναι διαφορετικό αλλά αντίστοιχης σύλληψης. Και τότε αντιλαμβανόμαστε πως η δημιουργικότητα παραμένει ένα μυστήριο –διότι, πώς γίνεται τόσοι άνθρωποι να μην είχαν σκεφτεί κάτι τόσο αυτονόητο για τόσο καιρό; Τι ακριβώς λειτούργησε σε εκείνον που βρήκε τη λύση;

Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι που έχουν βρει πρωτότυπες λύσεις έχουν βασιστεί σε μια σχετικά ίδια μέθοδο: Χρησιμοποίησαν τη συλλογική μνήμη των ανθρώπων. Ισχύει φυσικά και ότι κάποιοι «πέφτουν» απλώς πάνω στη λύση. Όταν ο Αρχιμήδης μπήκε στην μπανιέρα και παρατήρησε την άνωση του νερού, είχε την τύχη να προχωρήσει στον ορισμό του όγκου. Και αυτό, την ώρα που κάποιοι επενδύουν χρόνια, κόπο και πολλούς πόρους στην έρευνα και την ανάπτυξη.

Το «κλειδί» για την επίλυση προβλημάτων είναι να λαμβάνεις τη σωστή πληροφορία από το σύνολο. Η ανθρώπινη μνήμη είναι προγραμματισμένη έτσι ώστε να μπορεί να συνδέει μία πληροφορία και να τη χρησιμοποιεί σαν εργαλείο για άλλα σχετιζόμενα θέματα. Το μυαλό μπορεί σε κλάσμα δευτερολέπτου να μεταφερθεί από ένα το θέμα στο άλλο, αλλάζοντας απλώς μια λέξη.

Όταν καταπιαστούμε με την επίλυση ενός προβλήματος, η σωστή περιγραφή του αποτελεί το εφαλτήριο της μνήμης για την ανάκληση προηγούμενων πληροφοριών, που θα μας οδηγήσουν σε νέες πληροφορίες. Οι επίμονοι, δημιουργικοί άνθρωποι βρίσκουν πολλούς και διαφορετικούς τρόπους για να περιγράψουν το πρόβλημα και να οδηγηθούν έτσι ευκολότερα στη λύση του.

Συχνά ακούμε ότι πρέπει να σκεφτόμαστε «έξω από το κουτί». Αυτό όμως που, στην πραγματικότητα, θα έπρεπε να κάνουμε, είναι να αναζητήσουμε μια καλύτερη περιγραφή του ίδιου του κουτιού. Γιατί μια νέα λύση σ’ ένα πρόβλημα απαιτεί μια νέα διατύπωση του προβλήματος.

Η πιο γνωστή ιστορία για τον Αρχιμήδη είναι η μέθοδος με την οποία εφηύρε τον προσδιορισμό του όγκου: Ο βασιλιάς είχε παραγγείλει να του φτιάξουν ένα στέμμα από ατόφιο χρυσάφι. Μη έχοντας εμπιστοσύνη στον χρυσοχόο, ζήτησε από τον Αρχιμήδη να εξετάσει τον χρυσό. Όταν ο Αρχιμήδης μπήκε να κάνει μπάνιο και παρατήρησε ότι η στάθμη του νερού ανέβηκε, συνειδητοποίησε ότι αυτή η επίδραση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον προσδιορισμό του όγκου. Ο επιστήμονας ενθουσιάστηκε τόσο από την ανακάλυψή του, που βγήκε στον δρόμο γυμνός φωνάζοντας “Εύρηκα! Εύρηκα!“.

Η εξέταση του στέμματος απέδειξε ότι είχε νοθευτεί με σίδερο.

Της Μιας Κόλλια

Copyright: www.shutterstock.com