Με τον Μάιο να είναι μήνας ψυχικής υγείας, αναρωτιόμαστε: τελικά πόσο οι δουλειές μας βοηθούν στο να είμαστε όλοι όσο γίνεται ψυχικά υγιείς;

Του Δημήτρη Φαλλιέρου

«Στην δουλειά μου επικρατεί μια τρέλα». «Δεν είμαι καλά, έχω πιεστεί πολύ στο γραφείο», «Θα πάρω μια αναρρωτική, έχω πεθάνει στο άγχος, αλήθεια», «Δουλεύω τόσο που πλέον βλάπτω τον εαυτό μου».

Σας φαίνονται γνώριμες αυτές οι εκφράσεις; Τις έχετε πει ή τις έχετε ακούσει; Από την πιο αθώα, ως την -κλιμακωτά- πιο σοβαρή, οι δηλώσεις αυτές δεν είναι σπάνιες στα σημερινά γραφεία. Και ενώ τείνουμε να πιστεύουμε ότι αυτό είναι το φυσιολογικό, να δοκιμαζόμαστε δηλαδή ψυχικά σε μια δουλειά, η αλήθεια είναι ότι το μέτρο είναι επικίνδυνο να χαθεί και να βρεθούμε σε μια μη διαχειρίσιμη όχθη άγχους, πίεσης και άλλων ψυχικών διαταραχών.

Οι συνθήκες στις οποίες ζούμε, φυσικά δεν βοηθάνε, και δεν είναι η δουλειά μας ο μόνος παράγοντας για όποια τυχόν εμφάνιση θεμάτων ψυχικής υγείας. Έχει κατά πολύ να κάνει και με τις υπόλοιπες παραμέτρους στη ζωή μας, την προσωπική μας ζωή, τη «βιογραφία» μας όπως τείνουν να λένε οι ψυχολόγοι, τη δυνατότητά μας να αποσυμπιεζόμαστε εκτός γραφείου και από πολλά άλλα. Όμως εμείς θα εστιάσουμε στη δουλειά, γιατί μερικές φορές μια «νοσηρή» εργασία, μπορεί να είναι το ίδιο ή και περισσότερο επιζήμια από τη «μη εργασία».

Περνώντας περίπου το 1/3 της ημέρας μας δουλεύοντας, είμαστε κατά το 1/3 εξαρτώμενοι από τις τεχνικές προαγωγής ψυχικής υγείας που εφαρμόζει η εταιρεία μας. Τι είναι αυτές οι τεχνικές; Ο «Οδηγός Προαγωγής ψυχικής υγείας στην εργασία», τον οποίο έχει εκδώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνει μια ιδέα σε όποιον θέλει να τον διαβάσει.

Έλα να απαριθμήσουμε

Κι αν η σταθερότητα και ασφάλεια, όπως φαίνεται και από την έρευνα του kariera.gr είναι στις πρώτες θέσεις στη λίστα των εργαζομένων, η ψυχική σταθερότητα και ασφάλεια έχουν ακόμα πιο κεντρικό ρόλο σε αυτό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαριθμεί τα στοιχεία που συμβάλουν περισσότερο στην εργασιακή μας ευεξία:

• Περιεχόμενο της εργασίας

• Φόρτος και ρυθμός εργασίας

• Χρόνος εργασίας

• Έλεγχος

• Περιβάλλον και εξοπλισμός

• Νοοτροπία και λειτουργία του οργανισμού

• Διαπροσωπικές σχέσεις στην εργασία

• Ρόλος στον οργανισμό

• Εξέλιξη σταδιοδρομίας

• Βία και εκφοβισμός

Ποια είναι η κατάσταση σήμερα;

Τα  στοιχεία λένε ότι τα θέματα ψυχικής υγείας κοστίζουν στην παγκόσμια οικονομία περί τα 900 δισεκ. ευρώ, λόγω χαμένης παραγωγικότητας. Και οι Παγκόσμιοι Φορείς έχουν βαλθεί να αποδείξουν πόσο πιο παραγωγικές και κερδισμένες θα ήταν οι εταιρείες αν επένδυαν με πολύ απλούς τρόπους στην διατήρηση της ψυχικής υγείας των εργαζομένων τους. Μια αγγλική φίρμα Συμβούλων Επιχειρήσεων, η Peldon Rose, διενήργησε πριν λίγους μήνες μια έρευνα στην οποία η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων (72%) είπαν ότι θεωρούν πιο σημαντικό οι εργοδότες τους να υποστηρίζουν την Ψυχική Υγεία στην εργασία, περισσότερο από την Ισότητα (48%), τη Βιωσιμότητα (38%) και τη Διαφορετικότητα (31%).

Διαφορά Γενιάς

Και αν θέλετε να δείτε αν αλλάζει αυτή η προτεραιότητα ανάλογα με την ηλικία των εργαζομένων, έχουμε μια έκπληξη: από τους μικρούς ως τους πιο μεγάλους, όλοι βάζουν την Ψυχική Υγεία στην 1η θέση, απλώς με διαφορετικά ποσοστά (η Γενιά Ζ 76%, οι Millennials 73%, η Γενιά Χ 75%, και οι Baby Boomers 56%).

Μια καλή χρονική στιγμή

Είναι λοιπόν μια καλή χρονική στιγμή να βάλουμε στο τραπέζι τη συζήτηση για την ψυχική υγεία στην εργασία. Κι ας υπάρχει ακόμα ταμπού και στίγμα. Η γραμμή ανάμεσα σε κάποιον που ταλαιπωρείται από μια ψυχικά δύσκολη περίοδο ή μια πιο μόνιμη διαταραχή, είναι λεπτή. Θάρρος θέλει. Θάρρος, επικοινωνία, υγιή μέτρηση της παραγωγικότητα και κάτι ακόμα που τελευταία ευτυχώς αποκτά όλο και περισσότερους θιασώτες: εταιρικό bonding και παιχνίδι. Όπως έχει πει και ο Jake Orlowitz, Επικεφαλής της Wikipedia «Είναι το παιχνίδι που μας βοηθάει να κάνουμε τα σοβαρά πράγματα καλύτερα».

*Την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, στο co-working γραφείο που δουλεύω εγκαταστάθηκε ένα ποδοσφαιράκι (από τα παλιά, τα ωραία, τα ξύλινα). Και ένας φίλος μου από άλλη εταιρεία μου ανακοίνωσε ότι με την ομάδα του φεύγουν τώρα και πάνε να παίξουν σε Escape Room. Η χαμένη ομάδα λέει, θα κεράσει. #True_story

Main photo: www.shutterstock.com